AB'den yeni üyelere 15 yıl kuralı: Fonlar ve oy hakkı askıya alınabilecek

Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği'ne yeni dahil olan ülkelerin hukukun üstünlüğü, AB değerleri veya iyi niyetli işbirliği ilkelerini ihlal etmeleri durumunda uygulanabilecek yeni koruma mekanizmalarını içeren bir öneri sundu. Salı günü paylaşılan paket kapsamında, yeni üyelerin üyelikten sonraki 15 yıl boyunca AB fonlarının ve oy haklarının kısıtlanabilmesi öngörülüyor. Söz konusu yaptırımlar ihlalin ciddiyetine göre belirlenecek ve oy hakkının askıya alınması en ağır durumlar için saklı tutulacak.

Komisyonun önerdiği bu yeni prosedür, mevcut anlaşmalardaki 7. maddenin demokratik gerilemelere karşı yetersiz kalması ve Macaristan'daki süreçte yaşanan deneyimler üzerine şekillendi. Genişlemeden Sorumlu Üye Marta Kos, Macaristan örneğine değinerek, bir hedef üzerinde anlaşıldığında tüm üyelerin bu hedef için çalışması gerektiğini vurguladı. Yeni düzenleme, bir üye ülkenin ikili meseleleri gerekçe göstererek oybirliği kuralı üzerinden genişleme sürecini engellemesinin önüne geçmeyi de amaçlıyor.

Paket ayrıca, aday ülkelerin AB'ye kademeli olarak entegre edilmesine yönelik modelleri de kapsıyor. Fransa ve Almanya'nın sunduğu fikri destekleyen Komisyon, iyi performans gösteren aday ülkelerin; enerji güvenliği, tedarik zinciri, Erasmus+, Horizon Europe ve Frontex gibi alanlarda AB sistemlerine daha erken dahil olabilmesini hedefliyor. Bu yöntem, tam üyeliğin bir alternatifi değil, başarılı alanlarda erken entegrasyon imkanı sunan bir model olarak tanımlanıyor.

Yönetişim alanındaki düzenlemelerle birlikte, yıllık hukukun üstünlüğü raporlarının kapsamının genişletilmesi ve aday ülkelerin Avrupa Savcılık Ofisi'ne hazır hale getirilmesi planlanıyor. Katılım öncesinde aday ülkelerin sınır yönetimi, iç pazar denetimi, gıda güvenliği ve yolsuzlukla mücadele gibi kapasiteleri test edilecek. Ciddi sorunların yaşanması durumunda, aday ülkelerin katılım sürecinin ertelenmesi gibi tedbirler de gündemde bulunuyor.