Türkiye'de yapay zekâ destekli otonom çiftlik uygulamaları başlıyor
12 şehirden seçilen 22 tarım girişimcisi, hayvan takibinden sağım ve yemlemeye kadar birçok süreci robotlar ile sensörler aracılığıyla yürütecek otonom çiftliklere geçiş yapıyor.
Tarım Teknolojileri Kümelenmesi Vakfı tarafından başlatılan program ile 12 şehirden seçilen 22 tarım girişimcisi, yapay zekâ destekli otonom çiftliklere geçiş yapıyor. 100'er büyükbaş kapasitesine sahip bu çiftliklerde; sağım, yemleme, hayvan takibi, ahır iklimlendirmesi ve tarla operasyonları gibi süreçlerin robotlar, sensörler ve veri sistemleri aracılığıyla yürütülmesi amaçlanıyor.
Bu yeni modelde üretim süreçleri, yalnızca fiziksel altyapı ve insan deneyimine dayanmak yerine sensörler ile görüntüleme sistemlerinden gelen verilerle yönetilecek. Yapay zekâ ve veri analiz sistemleri, toplanan bilgileri değerlendirerek üreticilerin daha hızlı karar almasına imkan tanıyacak. Girişimciler; hayvan sağlığı, sürü yönetimi, robotik ve veri analizi gibi konularda kapsamlı eğitimler alıp sınavları geçtikten sonra sertifikalandırılarak yatırımcılarla buluşturulacak.
Otomasyon kapsamında, yemleme ve besleme işlemleri robotlar tarafından gerçekleştirilecek. Otonom buzağı besleme sistemleri, otomatik yemleme çözümleri ve yem itme robotları ile yem lojistiğinin dijital sistemler ve akıllı yem merkezleri aracılığıyla yönetilmesi planlanıyor. Ayrıca akıllı ahır sistemleri sayesinde sıcaklık ve havalandırma gibi çevresel koşullar sensörlerle sürekli kontrol edilecek.
Tarlalarda ise sensör verileri kullanılarak daha hassas bir üretim modeli uygulanacak. Bu yöntemle, tarlanın tamamına müdahale etmek yerine sadece ihtiyaç duyulan bölgelerin tespit edilmesi ve yalnızca o noktalara işlem yapılması hedefleniyor.
Son bir yıl içerisinde 12 şehirde toplam 24 otonom çiftlik kuruldu. Bunların 12'si tarım girişimcileri için, 12'si ise Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ile yapılan protokol çerçevesinde üniversitelerde eğitim ve araştırma amacıyla hayata geçirildi. Üniversitelerdeki çiftlikler hibe edilerek, öğrencilerin ve üreticilerin yeni teknolojilerle uygulamalı eğitim alması ile AR-GE çalışmalarının sahaya taşınması amaçlanıyor.
Programın kısa vadeli hedefi, 2026 sonuna kadar yapay zekâ destekli 40 otonom çiftliği faaliyete geçirmek. TÜME'nin uzun vadeli vizyonu ise 40 bin genç tarım girişimcisini 40 bin yeni nesil otonom çiftlikle buluşturacak bir ekosistem kurarak, bu teknolojileri Türkiye'nin farklı bölgelerindeki günlük tarımsal üretimin bir parçası haline getirmektir.