Türkiye'deki büyük iklim zirvesi: Elektrifikasyon, yapay zeka ve fosil yakıtlarda beklentiler
Gelecek ay Antalya’da yapılacak BM görüşmelerine enerji krizi, aşırı sıcaklar ve Nepal’deki yıkıcı sel felaketi damga vuracak.
COP31 zirvesi, 9 Kasım tarihinde Antalya'da kapılarını açmaya hazırlanıyor. 197 ülkenin bir araya geleceği zirveye, rekor kıran küresel sıcaklıklar, artan iklim tahribatı ve fosil yakıtlardan uzaklaşma baskısı damga vuracak. Türkiye'nin ev sahibi olarak seçilmesine rağmen, her iki ülkenin adaylığı sonrası varılan düzenleme uyarınca maraton müzakerelere Avustralya başkanlık edecek.
Bu yılki resmi Birleşmiş Milletler görüşmelerinde gündem maddeleri sınırlı tutulurken, odak noktası gönüllü iklim taahhütleri olacak. Türkiye, emisyonları ve fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmanın bir yolu olarak elektrifikasyonu öne çıkarmayı planlıyor. Elektrifikasyon kapsamında, dizel otomobiller ve gazla ısınma gibi teknolojilerin elektrikli alternatiflerle değiştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca ülkelerin, son enerji tüketimi içinde elektriğin payını mevcut yüzde 20 düzeyinden 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarması yönünde gönüllü bir hedef öngörülüyor.
Türkiye ayrıca yapay zeka, metan ve atıkların azaltılması ile iklime dirençli şehirler gibi konularda gönüllü girişimlere öncülük edecek. Bu bağlayıcı olmayan taahhütler, resmi görüşmelere paralel yürüyen ayrı bir "eylem gündeminde" toplanacak. Fosil yakıtların aşamalı olarak bırakılmasına yönelik somut hedefler ise resmi gündem maddeleri arasında yer almıyor; ancak Brezilya'nın kömür, petrol ve gazdan çıkışı hedefleyen gönüllü bir yol haritası açıklaması bekleniyor.
Zirvede, Nepal'deki yıkıcı sel felaketinin ardından zengin ülkelerin sağladığı mali destek miktarı da tartışılacak. COP31 Başkanı Murat Kurum, iklim finansmanındaki uçurumu kapatmanın Antalya'daki öncelikler arasında olacağını belirtti. Türkiye, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında köprü rolü üstlendiğini vurguluyor.
2028 yılında düzenlenecek COP33 için ise henüz bir ev sahibi belirlenmiş değil. Hindistan'ın adaylıktan çekilmesinin ardından Çin'in adaylık üzerinde düşündüğü belirtiliyor. Siyasi açıdan gerilimli bir Pekin zirvesi ihtimali, Antalya'daki tartışma konularından biri olmaya aday görünüyor.